Nederlandse belegger nog niet mee in trackerhype

Op oktober 19, 2010.

In de VS zijn indexvolgers dé beleggingshit. Door gebrekkige promotie weten particulieren hier nauwelijks dat ze bestaan.

Het lijkt logisch dat particulieren na de kredietcrisis meer op zeker spelen, door een deel van hun portefeuille passief te beleggen. Actief beheerde beleggingsfondsen presteerden immers ronduit slecht in 2008. Beleggers zagen hun ingelegde kapitaal grotendeels verdampen. Hetzelfde gold voor beleggers die zelf aandelen kochten.

Maar niets blijkt minder waar. Nederlandse beleggers hebben het passief beleggen nog helemaal niet ontdekt, blijkt uit onderzoek van TNS Nipo onder ruim 700 particuliere beleggers. Slechts 10% belegt passief. Van etf’s, beursgenoteerde fondsen die nauwkeurig een index volgen, heeft twee derde van de beleggers zelfs nog nooit gehoord. En dat terwijl ze onder institutionele investeerders de laatste jaren een enorme opmars hebben gemaakt.

Fors goedkoper
Een etf, voluit exchange traded fund, bootst de koersen na van aandelenindices zoals de AEX, grondstoffen, of een index van bedrijfsobligaties. Het is dus een mandje aandelen of obligaties dat de belegger via de beurs kan kopen of verkopen. Deze passieve beleggingsinstrumenten zijn aantrekkelijk omdat ze fors goedkoper zijn dan actief beheerde fondsen. Er is immers geen duur betaalde fondsbeheerder nodig.

Daarnaast zijn ze transparant: de belegger weet precies waarin hij belegt. Vooral daarom is toezichthouder AFM een groot voorstander van de indexvolgers. Maar er is nog een ander pluspunt: volgens de AFM blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat actieve fondsen het niet beter doen dan passieve fondsen.

Belangentegenstelling
Etf’s hebben het afgelopen decennium wereldwijd een spectaculaire opmars gemaakt. In 2000 was wereldwijd $ 74 mrd in de trackers belegd. Inmiddels is dat bijna $ 1200 mrd. In diezelfde periode groeide het aantal etf’s van 92 naar 2379, waarvan er 108 aan het Damrak zijn genoteerd.

Etf’s worden vooral in de markt gezet door specialistische aanbieders. Veruit de grootste is iShares, dochter van vermogensbeheerder BlackRock. Andere grote partijen zijn StateStreet en Etf Securities.

Geen aandacht
De Europese banken hebben het fenomeen etf grotendeels aan zich voorbij laten gaan. Ze geven nauwelijks eigen trackers uit en etf’s van andere aanbieders liggen onderin het schap. Dat geldt ook voor Nederlandse banken en vermogensbeheerders.

Dit is waarom particuliere beleggers nauwelijks weten dat etf’s bestaan: ze worden er niet op gewezen. Wie passief wil beleggen, moet daar zelf om vragen. Zijn beleggingsadviseur zal er niet uit zichzelf over beginnen.

Minder rendement
De redenen daarvoor zijn simpel. Ten eerste geloven de meeste grote fondsaanbieders, waaronder ook Robeco, dat actief beleggen een beter rendement oplevert dan passief beleggen. Maar belangrijker: de banken en vermogensbeheerders hebben er helemaal geen belang bij om goedkope etf’s aan te bieden. Ze kunnen veel meer winst maken op actief belegde fondsen.

Aanbieders van actieve fondsen geven een vergoeding als een bank of vermogensbeheerder ze in het schap legt. Deze zogeheten ‘kickback fee’ of distributievergoeding wordt betaald uit het fonds: de belegger draagt dus uiteindelijk de kosten. De kickback fees zijn een belangrijke inkomstenbron voor banken en vermogensbeheerders.

Aanbieders van etf’s betalen echter zelden dit soort fees. Dat zou ten koste gaan van de aantrekkingskracht van de etf: de lage prijs.

Een Nederlandse aanbieder die geen distributievergoeding betaalt, is Think Capital. Het gevolg: ‘Banken verdienen er niets aan dus die bieden onze trackers op onder meer de AEX-index niet actief aan’, zegt directeur Martijn Rozemuller. Think Capital moet het nu vooral hebben van professionele beleggers en particulieren die goed op de hoogte zijn van hun mogelijkheden.

Groeikans
Uit het onderzoek van TNS Nipo blijkt dat beleggers die wel in etf’s zitten, er om verschillende redenen gebruik van maken. Een belangrijke reden is dat beleggers denken dat ze de index toch niet kunnen verslaan. Daarnaast is het diverse aanbod een enorm pluspunt. ‘Beleggers krijgen met etf’s ineens de mogelijkheid om in grondstoffen of regio’s als Azië te beleggen, waar dat normaal niet zo makkelijk gaat’, zegt Reg van Steen, die het onderzoek uitvoerde. ‘Zo kunnen ze hun beleggingen goed spreiden.’ De lage kosten, gemiddeld zo’n 0,4% op jaarbasis, zijn tot slot ook een argument voor particulieren om in etf’s te stappen. ‘Sinds de kredietcrisis zijn ze kostenbewuster.’

Hoewel de Nederlandse belegger nog niet warmloopt voor etf’s, kan een goed pr-offensief daar volgens Van Steen best verandering in brengen. ‘Dan zal er momentum komen voor etf’s. Bij particulieren ligt volgens mij een enorme groeikans.’

Volgens de AFM blijkt uit onderzoek dat actieve fondsen het niet beter doen dan passieve fondsen

De aantrekkingskracht van passieve beleggingsinstrumenten schuilt in de kosten: die liggen fors lager dan bij actief beheerde fondsen. Er is immers geen duur betaalde fondsbeheerder nodig.

Bron: Het Financieele Dagblad