De komende maanden cruciaal
Op september 13, 2011.
De financiële markten lijken te vrezen voor een herhaling van de liquiditeitscrisis na de val van Lehman Brothers in 2008, waarbij vooral de banken en cyclische sectoren het moeten ontgelden. Mocht het meevallen dan ligt hier het grootste opwaartse potentieel, maar voorlopig doen beleggers er verstandig aan om zich defensief te positioneren.
‘De omstandigheden op de financiële markten doen sterk denken aan de herfst van 2008, toen het faillissement van Lehman Brothers de wereldeconomie in een diepe recessie stortte’, zo waarschuwde Josef Ackermann, bestuursvoorzitter van de Deutsche Bank, onlangs. Volgens de topman zullen veel Europese banken het niet redden indien zij gedwongen worden om staatsleningen uit de periferie van de eurozone op marktwaarde te waarderen.
Hij kreeg bijval van analisten van Nomura. Zij becijferden het kapitaaltekort op 350 miljard euro indien de Europese banken staatsleningen uit de probleemlanden moeten afwaarderen op marktwaarde. Nu is een dergelijk inktzwart scenario voorlopig niet aan de orde denk ik, maar een verplichte afschrijving op de Griekse schulden dreigt wel op korte termijn.
Faillissement Griekenland
Griekenland krijgt immers zijn begroting maar niet op orde en moet daarom wachten op de volgende tranche van 8 miljard euro van het noodpakket. Een nieuwe belastingmaatregel die dit weekend werd aangekondigd moet de begroting alsnog sluitend maken. Maar voor de Duitse regering is een ‘ordelijk gepland faillissement’ van Griekenland geen taboe meer en naar verluidt werkt het land al aan plan om de eigen banken in dat geval te ondersteunen.
Ook de Franse banken zitten relatief zwaar in Griekse staatsschulden. De dreigende afwaardering door kredietbeoordelingsbureau Moody’s komt het reeds fragiele vertrouwen in het financiële systeem uiteraard niet ten goede. Banken zijn huiverig om geld aan elkaar uit te lenen en stallen tientallen miljarden bij de Europese Centrale Bank. Deze terughoudendheid is ook terug te zien in het verschil tussen de driemaands Euribor en de Overnight Index Swap (OIS), dat op het hoogste niveau sinds maart 2009 ligt.
Kansen voor beleggers
Beleggers weten even niet meer waar ze het moeten zoeken en dumpen massaal hun aandelen. De Eurostoxx 50 heeft het afgelopen halfjaar ruim 30% verloren. Vooral banken moeten het ontgelden met een koersverlies van ruim 40%. Daardoor noteert de Europese bankensector weer bijna op het dieptepunt na de val van Lehman Brothers. Maar ook cyclische sectoren als de auto-industrie, energie, basismaterialen en chemie hebben het zwaar te verduren.
Dat roept de vraag op of hier mogelijk kansen liggen voor beleggers. De ervaring leert namelijk dat deze sectoren ook weer snel kunnen herstellen wanneer beleggers weer bereid zijn om meer risico te nemen. Wat dat betreft zijn de komende maanden cruciaal. Om een financiële crisis te voorkomen zullen de Europese regeringsleiders met structurele oplossingen moeten komen, want op deze manier blijven voortmodderen is geen optie. Een herstructurering van de onhoudbare Griekse schuldenlast lijkt mij onvermijdelijk. Een snelle oplossing voor de schuldencrisis is er echter niet en niemand rekent daar ook op. Maar om verdere escalatie te voorkomen is nu vooral een herstel van het vertrouwen in de banken belangrijk. Het geld voor Athene kan daarom beter worden gebruikt voor herkapitalisatie van de banken.
Er zijn dus nog volop neerwaartse risico’s, zolang de stress in het bankensysteem niet afneemt, vertrouwensindicatoren niet herstellen en een default van Griekenland boven de markt blijft hangen doen beleggers er verstandig aan om voorzichtig te blijven.
Beleggers zullen de komende periode meer inzicht willen krijgen in hoeverre de reële economie te lijden heeft gehad onder de onrust op de financiële markten. Hoewel de consensusramingen nog altijd wijzen op een gematigde economische groei, prijzen de financiële markten een nieuwe recessie in. Mocht de schade aan de economie uiteindelijk toch meevallen dan kan dat een sterke opluchtingsrally op gang brengen, aangevoerd door de cyclische waarden.
