De consument trekt weer de portemonnee

Op maart 15, 2011.

Ondanks de heersende onzekerheden zal het wereldwijde herstel dit jaar naar verwachting doorzetten. In opkomende markten blijft de dynamiek groot, terwijl consumenten in het Westen ook weer langzamerhand geld gaan uitgeven. Dat biedt kansen voor bedrijven in de consumentensector.

Het gaat te ver om te beweren dat de consument weer helemaal terug is, maar er zijn wel degelijk positieve ontwikkelingen waarneembaar. Zo klimt Europa geleidelijk uit het dal, hoewel er grote onderlinge verschillen zijn tussen landen. Duitsland, de grootste economie van Europa, steelt de show en boekte in 2010 een groei van 3,6%, de sterkste toename in de afgelopen twintig jaar.

En voor dit jaar is de groeiprognose al weer opwaarts bijgesteld naar 2,5%. Na jaren waarin de werkloosheid hardnekkig hoog bleef, is Duitsland bovendien hard op weg naar een periode van volledige werkgelegenheid. Dat is goed nieuws voor de Duitse consument, die toch al met vertrouwen naar de toekomst kijkt en het geld weer laat rollen. Zo zal de groei dit jaar voor driekwart toe te schrijven zijn aan een toename van de binnenlandse vraag, waar de export vorig jaar nog de aanjager was van de sterke economische groei. Daarbij neemt ook de koopkracht toe: de reële lonen stijgen met 3,6%.

Maar de vooruitzichten voor consumenten in de periferie van de eurozone zijn een stuk minder zonnig. Zij zullen de bezuinigingsmaatregelen van hun overheden duidelijk gaan voelen. En dat gaat ook op voor de consument in het Verenigd Koninkrijk. Hij werd in januari duidelijk pessimistischer over de ontwikkeling van de Britse economie en zal daardoor minder bereid zijn om grote uitgaven te doen, ook al met het oog op de verhoging van de btw van 17,5% naar 20% en de hoge werkloosheid.

Amerikaanse consument

Kijken we naar de Verenigde Staten, dan zien we ook hier een geleidelijk aantrekkende economie. Consumenten zien hun eigen financiële toekomst weer wat zonniger in, al blijven de hoge werkloosheid van 9% en de problematische huizenmarkt de stemming drukken. Niettemin stegen de consumentenbestedingen met 4,1% in het vierde kwartaal van vorig jaar.

Dat de Amerikaanse consument ook weer grote aankopen aandurft, blijkt wel uit de explosieve toename van de autoverkopen in februari met 76%. Afgelopen maand stegen de detailhandelsverkopen voor de achtste maand op rij. Inmiddels ligt de spaarquote ook op een niveau waarop de inkomensgroei weer grotendeels ten goede kan komen aan de consumptiegroei.

Groeiende middenklasse

Voor de echte groei moeten we uiteraard naar de opkomende markten, met de BRIC’s voorop. Zij zullen zich naar verwachting krachtig blijven ontwikkelen, al lijkt er wel een tandje lager geschakeld te worden. Om de snel oplopende inflatie te beteugelen voeren centrale banken namelijk een verkrappend monetair beleid. Daardoor kan de groei lager uitkomen. In China lijkt het er echter eerder op dat de economie naar een gezonder groeitempo van circa 9% per jaar terugkeert. De binnenlandse bestedingen blijven in China robuust, ondanks de hogere inflatie.

Doordat de middenklasse zich in deze landen razendsnel ontwikkelt, ontstaat op langere termijn een grote kapitaalkrachtige groep consumenten. Zo verwacht onderzoeksbureau BCG dat de middenklasse in de BRIC landen in de periode 2010-2015 zal toenemen van 135 miljoen naar 236 miljoen mensen, ofwel een samengestelde groei van 12% per jaar.

Luxe goederen

De onderliggende consumptietrends zijn wereldwijd al met al redelijk positief. Dat biedt veel mogelijkheden voor fabrikanten van luxe goederen en de auto-industrie. Maar ook producenten van niet-duurzame consumptiegoederen, zoals huishoudelijke en persoonlijke verzorgingsproducten, profiteren, zij het dat de sterk gestegen grondstofkosten hun wel parten speelt.

Wie wil inspelen op de stijgende consumptie in zowel ontwikkelde als opkomende landen, kan denken aan een tracker als de iShares STOXX Europe 600 Personal & Household Goods Swap. Deze heeft posities in ondernemingen als Swatch, Adidas, LVMH en L’Oreal, waarmee beleggers een goede exposure krijgen naar de consument wereldwijd.